Hội viên CLB UNESCO VN buôn đồ cổ?

Ngày 21/5, Bảo tàng Lịch sử cách mạng tỉnh TT-Huế đã có văn bản gửi Sở VHTT tỉnh, báo cáo việc anh Hoàng - một người sưu tầm cổ vật - đã "cùng một số thân nhân ở thôn Tân An, thị trấn Thuận An (thuộc huyện Phú Vang) trục vớt tại cửa biển Thuận An 5 khẩu súng thần công, trong đó có 4 khẩu bằng đồng đỏ và 1 khẩu bằng gang".

Anh Nguyễn Hữu Hoàn và các khẩu thần công

Ngày 22/5, chúng tôi về UBND thị trấn Thuận An gặp cán bộ chủ chốt của thị trấn để xác minh thông tin trên, thì tất cả cán bộ đều trả lời là "không biết".

Chúng tôi đã gặp ông Hoàng - người được nhắc đến trong bản báo cáo trên và được ông cho biết: "Sau khi người dân thôn Tân An trục vớt súng thần công, nhiều người sưu tầm đồ cổ đã xuống trả giá. Tôi phải dùng thẻ hội viên Câu lạc bộ UNESCO Nghiên cứu sưu tầm cổ vật VN để "tranh" và mua được 4 khẩu súng đồng".

Như vậy, "anh Hoàng" - cụ thể là Nguyễn Hữu Hoàng - hội viên Câu lạc bộ UNESCO VN - không phải là người "cùng trục vớt" như báo cáo, mà chỉ là người đứng ra mua lại cổ vật.

Theo điều tra của chúng tôi thì ông Hoàng không phải là hội viên duy nhất của CLB UNESCO mua lại số súng được trục vớt, mà còn có thêm ông Lê Quang Ch (mua được 3 khẩu). Còn lại hai đối tượng mua bán phế liệu là bà Trương Thị Ph mua được 2 khẩu súng đồng và ông Lê Quang C mua được thùng thuốc súng. Số súng này hiện đang "mất tích".

Ngày 24/5, khi các cơ quan chức năng tìm gặp ông Nguyễn Hữu Hoàng để xác minh 4 khẩu súng thần công nói trên thì ông cho biết: "Ông Phan Thanh Hải - Trưởng phòng nghiên cứu của Trung tâm Bảo tồn di tích cố đô Huế - đã xuống mua và chuyển số súng này về trung tâm vào tối 23/5". Tuy nhiên, ông Phan Thanh Hải lại xác nhận là số súng trên đang được trung tâm xúc tiến các thủ tục để mua và súng vẫn đang ở nhà ông Hoàng, chứ chưa chuyển về trung tâm" (!?).

Đến tối 25/5, Thanh tra Sở VHTT tỉnh đã đề nghị Công an huyện Phú Vang phối hợp để làm rõ thông tin trên và đã phát hiện 4 khẩu súng trên đang được ông Nguyễn Hữu Hoàng giấu trong vườn nhà, chứ chưa chuyển cho Trung tâm Bảo tồn di tích cố đô Huế như đã trả lời trước đó (!). Công an huyện Phú Vang đã lập biên bản, giao trách nhiệm cho ông Hoàng bảo quản số cổ vật này để chờ xử lý theo luật định.

Không biết luật hay cố tình lờ luật?

Hai hội viên CLB UNESCO VN - khi phát hiện súng thần công - không những không lập tức báo cáo với chính quyền địa phương - theo quy định của Luật Di sản văn hoá - mà còn tổ chức mua, bán cổ vật. Ông Lê Quang Ch - hội viên CLB UNESCO VN - thậm chí còn hồn nhiên rằng: "Sau khi mua hai ngày, một người buôn phế liệu ở miền Bắc đã hỏi mua và tôi đã bán lại với giá cao hơn một chút"(!). Còn bà Trương Thị Ph lại cho biết, hai khẩu súng cổ mua được, bà đã "bán cho một người ngoài tỉnh với giá cao hơn giá đồng phế liệu".

Chưa hết, trong báo cáo của Bảo tàng Cách mạng TT-Huế gửi Sở VTTT tỉnh thì Bảo tàng Cách mạng TT-Huế đã biết việc trục vớt súng thần công từ ngày 20/5, nhưng đơn vị này không báo cáo ngay với các cơ quan chức năng để lập phương án bảo vệ, như quy định của Luật Di sản văn hoá, mà mãi đến ngày 21/5 mới có báo cáo gửi Sở VHTT.

Và đến ngày 23/5, GĐ Sở VHTT mới có chỉ đạo (qua điện thoại) các phòng, ban chức năng vào cuộc. Một lãnh đạo Công an thị trấn Thuận An cho biết: Nếu bảo tàng làm đúng luật, thông báo sớm thì Công an thị trấn sẽ lập biên bản tạm giữ, và sẽ không có chuyện 6 khẩu súng thần công bị tẩu tán.

Hoàng Văn Minh (Báo Lao động)