Ngày 7/11/2003, nhã nhạc Huế được UNESCO công nhận là di sản thế giới. Từ đó, nhã nhạc Huế đã trở thành một điểm sinh hoạt văn hóa cho rất nhiều du khách đến Huế. Nhã nhạc Huế đã từng đi biểu diễn ở nhiều nước trên thế giới với sự hưởng ứng nhiệt thành của khán giả qua các tiết mục hòa tấu đại nhạc - tam luân cửu chuyển, hòa tấu tiểu nhạc, múa song phụng và lục cúng hoa đăng...
Nhã nhạc Huế đã đạt mức độ điêu luyện dưới thời Nguyễn (1802-1945) và đã trở thành một phần thiết yếu của quá trình nghi lễ. Lúc đó, mỗi năm nhã nhạc Huế được trình diễn tại hơn 100 buổi lễ khác nhau. Nhã nhạc Huế được bắt nguồn từ 8 loại nhạc lễ cung đình có từ thời Lê, sau này phát triển thành hai loại hình đại nhạc và tiểu nhạc.
 |
|
Dàn Nhã nhạc đang trình tấu ở sân điện Thái Hoà. Ảnh chụp vào thập niên 1920. Ảnh tư liệu của Nhà nghiên cứu Phan Thuận An |
Ngày nay, nhã nhạc Huế đã được biểu diễn phục vụ cho công chúng. Ngoài biểu diễn ở Lăng Tự Đức, nhã nhạc Huế được biểu diễn chủ yếu trong khuôn viên Đại nội, gồm các điểm: Nhà hát Duyệt Thị Đường, Điện Thái Hòa, Điện Cần Chánh. Cũng có thể biểu diễn theo hợp đồng ở những địa điểm do khán giả chọn. Nhà hát Duyệt Thị Đường mỗi đêm biểu diễn 2 suất, mỗi suất diễn ra trong thời gian 30 phút. Nội dung được bó gọn trong 2 bản nhạc tượng trưng cho 2 dòng nhạc: đại nhạc và tiểu nhạc, cùng với 3 điệu múa: múa hoa đăng, múa lân, múa quạt hoặc lục cúng hoa đăng (được trích trong 15 điệu múa của nhã nhạc Huế).
Tuy nhiên, vẫn có chương trình dành riêng để phục vụ khán giả theo hợp đồng, cả về nội dung và thời gian biểu diễn có thể kéo dài từ 1 giờ đến 1 giờ 30 phút. Từ khi Trung tâm Bảo tồn di tích cố đô Huế phục hồi lại “Đêm Hoàng cung” vào các buổi tối 15, 16 và 30, mùng 1 âm lịch hằng tháng, nhã nhạc Huế lại được trình diễn tại Điện Thái Hòa và sân Cần Chánh. Chương trình, nội dung biểu diễn cũng giống như ở Nhà hát Duyệt Thị Đường, riêng ở sân Cần Chánh dành để phục vụ cho quý khách sành điệu hơn, có thể vừa ăn cơm cung đình vừa thư giãn với nhã nhạc Huế. Tất nhiên, giá ở đây cao gần gấp 8 lần so với nghe nhã nhạc ở Điện Thái Hòa (250.000 đồng/vé). Khách có thể chọn điểm biểu diễn và chọn chương trình theo ý thích; cũng có thể mời diễn viên đến phục vụ.
Ngoài việc bày tỏ sự tôn kính đến các vị thần linh và các bậc đế vương, nhã nhạc Huế còn truyền đạt những ý tưởng mang tính triết lý và những khía cạnh vũ trụ của người Huế, người Việt Nam, nên khung cảnh biểu diễn nhã nhạc Huế thường nghiêm trang và có phần kính cẩn. Nhã nhạc cung đình Huế có sắc thái riêng, rộn ràng, uyển chuyển mà uy nghiêm trầm hùng. Thưởng thức nhã nhạc Huế là một nhu cầu của khách du lịch sành điệu. Đại chúng hóa nhã nhạc cũng là một cách bảo tồn tích cực loại hình văn hóa độc đáo này.